Từ một bản nghèo giữa lòng chảo Mường Thanh, cậu học trò người Thái Lò Văn Pấng đã đi qua một hành trình dài của ý chí và tri thức: từ những buổi đi bộ 5–6 km đến trường, bốn năm học tại Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên, rồi đạt học vị tiến sĩ Giáo dục tại Đại học Flinders và hôm nay tiếp tục truyền lửa trên giảng đường đại học ở Úc. Mỗi dấu mốc trong hành trình ấy đều bắt đầu từ một niềm tin giản dị: học tập có thể mở lối cho một con người và giáo dục có thể thay đổi cả một cộng đồng.

Ước mơ được thắp lên từ gian khó

Sinh năm 1975 trong một gia đình người Thái tại Điện Biên, Lò Văn Pấng lớn lên trong hoàn cảnh con đường đến lớp còn nhiều chông gai gian khó. Không có đồng hồ, cậu bé thường nhìn ánh trời để đoán giờ rồi đi bộ nhiều cây số đến trường. Có những ngày đến muộn và bị phạt, có lúc mệt mỏi muốn dừng lại, nhưng ước mơ trở thành thầy giáo vẫn âm thầm lớn lên qua từng bước chân.

Khi Pấng lên trung học phổ thông, người cha đang lâm bệnh nặng vẫn chắt chiu từng đồng từ việc tẽ ngô để mua cho con một chiếc xe đạp. Câu nói của cha: “Kiểu gì tao cũng phải cho mày đi học, Pấng ạ” đã trở thành ký ức theo thầy suốt cuộc đời. Chiếc xe đạp không chỉ rút ngắn quãng đường đến trường mà còn chuyên chở niềm tin của một gia đình miền núi rằng con chữ có thể đưa con người ra khỏi nghèo khó.

Bốn năm ở Trường Đại học Sư phạm và bước ngoặt cuộc đời

Năm 1995, sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, Lò Văn Pấng xác định rõ con đường mình lựa chọn: phải học đại học. Sau nhiều lần thử sức và kiên trì theo đuổi mục tiêu, thầy trở thành sinh viên ngành Sư phạm tiếng Anh tại Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên và tốt nghiệp năm 2000.

Với một người học đến từ vùng cao, bốn năm đại học không chỉ là thời gian tích lũy kiến thức ngoại ngữ và nghiệp vụ sư phạm. Đó còn là những năm tháng mở rộng tầm nhìn, rèn luyện khả năng tự học và hình thành bản lĩnh của một nhà giáo. Từ giảng đường sư phạm, thầy hiểu rằng tiếng Anh không đơn thuần là một môn học; đó là chiếc chìa khóa giúp người học miền núi tiếp cận tri thức thế giới và bước qua những giới hạn do hoàn cảnh tạo nên.

Nền tảng được bồi đắp tại Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã giúp thầy tự tin trở về Điện Biên, bắt đầu sự nghiệp. Sau một thời gian dạy tiếng Anh tại huyện Điện Biên Đông, thầy tiếp tục học cao học tại Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội và trở thành người đầu tiên của tỉnh Điện Biên có bằng thạc sĩ chuyên ngành tiếng Anh. Dù có cơ hội ở lại Thủ đô, thầy vẫn chọn quay về quê hương, giảng dạy tại Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên.

Thầy Lò Văn Pấng trong dịp nhận học bổng ADS để học tại Đại học Flinders, Úc (Ảnh: Dân tộc và Phát triển)

Từ giảng đường sư phạm đến không gian học thuật quốc tế

Khát vọng học tập của thầy Pấng không dừng lại ở tấm bằng thạc sĩ. Thầy tiếp tục rèn luyện tiếng Anh, ôn luyện và dự thi IELTS, đồng thời kiên trì tìm kiếm cơ hội học thuật. Học bổng ADS đã đưa thầy đến Đại học Flinders, Úc, nơi thầy hoàn thành chương trình tiến sĩ Giáo dục năm 2017. Thành quả ấy giúp thầy trở thành người đầu tiên của Điện Biên nhận bằng tiến sĩ Giáo dục sau quá trình học tập ở nước ngoài, đồng thời là người đầu tiên của tỉnh hoàn thành chương trình tiến sĩ về giảng dạy tiếng Anh tại một quốc gia nói tiếng Anh.

Ở mỗi chặng đường, thầy đều mang theo tinh thần tự học được hình thành từ những ngày còn là sinh viên sư phạm: không chờ điều kiện hoàn hảo mới bắt đầu, không coi khó khăn là lý do để dừng lại. Từ một người học miền núi, thầy từng bước tham gia các diễn đàn học thuật và chia sẻ nghiên cứu tại nhiều hội thảo quốc tế ở Việt Nam, Lào và Úc.

Đi xa để tiếp tục gieo những hạt giống tri thức

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, thầy Pấng trở về Điện Biên và tiếp tục lựa chọn con đường cống hiến cho giáo dục địa phương. Thầy giảng dạy, nghiên cứu, hỗ trợ học sinh và sinh viên dân tộc thiểu số phát triển năng lực tự học, đồng thời kết nối các chương trình quốc tế để các em có thêm cơ hội học tiếng Anh, rèn luyện kỹ năng và mở rộng trải nghiệm bên ngoài địa phương. Một dự án do thầy vận động đã mang về khoản tài trợ 26.000 USD cho 25 sinh viên học tiếng Anh và rèn luyện kỹ năng trong hai năm.

Hành trình nghề nghiệp sau đó đưa thầy trở lại Úc và tiếp tục công việc giảng dạy trong môi trường đại học. Nếu trước đây, nước Úc là nơi thầy đến để học hỏi, thì hôm nay, đó còn là nơi thầy chia sẻ tri thức và kinh nghiệm của một nhà giáo trưởng thành từ miền núi Việt Nam. Khoảng cách từ Mường Thanh đến giảng đường quốc tế vì thế không chỉ được đo bằng khoảng cách địa lý; đó còn là hành trình vượt qua giới hạn của hoàn cảnh bằng sự bền bỉ, lòng biết ơn và niềm tin vào giáo dục.

TS. Lò Văn Pấng cùng đồng nghiệp trong thời gian công tác tại Điện Biên. (Ảnh: Dân tộc và Phát triển)

Từ một người học được truyền lửa đến người thầy tiếp tục truyền lửa

Câu chuyện của TS. Lò Văn Pấng cho thấy thành công không phải là một bước nhảy đột ngột mà được tạo nên từ nhiều lựa chọn bền bỉ: lựa chọn tiếp tục đến trường, lựa chọn học đại học, lựa chọn trở về quê hương, lựa chọn học lên cao hơn và lựa chọn dùng tri thức để nâng đỡ người khác. Trong hành trình ấy, bốn năm tại Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên là một điểm tựa quan trọng, nơi ước mơ làm thầy được bồi đắp bằng kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm để dần trở thành một sự nghiệp có sức lan tỏa.

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm xây dựng và phát triển của Nhà trường, câu chuyện về cựu sinh viên Lò Văn Pấng cũng là lời tri ân gửi tới các thế hệ thầy cô Khoa Ngoại ngữ và Nhà trường. Từ mái trường này, những người học đã mang tri thức đến nhiều miền đất, từ bản làng xa xôi của Tổ quốc đến những giảng đường quốc tế. Dù ở Điện Biên hay nước Úc, ngọn lửa được thắp lên từ giảng đường sư phạm vẫn tiếp tục tỏa sáng trong mỗi bài giảng, mỗi công trình nghiên cứu và mỗi học trò được trao thêm cơ hội thay đổi cuộc đời.